Κατηγορία: Βιβλιοπαρουσίαση

Ο Αρχιμανδρίτης Σωφρόνιος (Σαχάρωφ), γνωστός στον Ορθόδοξο κόσμο από τα συγγράμματά του, “Ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης”, “Οψόμεθα τον Θεόν καθώς εστι”, “Περί Προσευχής”, “Άσκησις και θεωρία” κ. ά., γεννήθηκε το 1896 στη Μόσχα. Σπούδασε στην Κρατική Σχολή Καλών Τεχνών της γενέτειράς του και επιδόθηκε στη ζωγραφική.
Μετά μικρή περίοδο σπουδών στο Θεολογικό Ινστιτούτο του Αγίου Σεργίου στο Παρίσι, αναχώρησε το 1925 για το Άγιον Όρος και εγκαταβίωσε στην Ιερά Μονή του Αγίου Παντελεήμονος. Από το έτος 1959 ζούσε στην Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή του Τιμίου Προδρόμου στο Έσσεξ της Αγγλίας, της οποίας υπήρξε ιδρυτής, κτίτορας και πνευματικός πατέρας. Κοιμήθηκε εν Κυρίω στις 11 Ιουλίου 1993.
Οι επιστολές του προς τον Δαβίδ Μπάλφουρ, που περιλαμβάνονται στο βιβλίο αυτό, είναι τα πρώτα πνευματικά κείμενα του Γέροντος Σωφρονίου. Τα χρόνια της ζωής του που προηγήθηκαν της αλληλογραφίας χαρακτηρίζονται από την έντονη αναζήτηση του Θεού, του Θείου Απολύτου. Ποτέ δεν έπαψε να αναζητά τον τρόπο υπερβάσεως των ορίων της πρόσκαιρης ζωής, αφού σύμφωνα με το λόγο του, “το πνεύμα του ανθρώπου δεν αποδέχεται την ιδέα του θανάτου”.
Οι επιστολές αυτές ανταποκρίνοταν ουσιαστικά στις τρέχουσες πνευματικές ανάγκες του παραλήπτη τους. Παρόλα αυτά εδώ ενυπάρχει ολόκληρη η θεολογία του. Ήδη στη νεαρή αυτή ηλικία του δηλαδή ο Γέροντας Σωφρόνιος είχε διαμορφώσει την άρτια δογματική συνείδησή του. Η ιδιαίτερη όμως αξία των επιστολών έγκειται στο ότι παρουσιάζει τη θεολογία του με ποιμαντική προοπτική. Την διατυπώνει σε άμεση σχέση με τα ερωτήματα του παραλήπτη τους, που εκφράζει την προβληματική της Δύσεως. Κρίνοντας πλέον εκ των υστέρων, βλέπουμε ότι η θαυμαστή Πρόνοια του Θεού προετοίμαζε τον Γέροντα για τον μετέπειτα διάλογό του με τη Δύση, όπου κατόρθωσε τελικά να δώσει καίριες απαντήσεις στις πνευματικές της αναζητήσεις. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Οι σελίδες του βιβλίου αυτού σκοπό έχουν να προσφέρουν μια συνοπτική παρουσίαση των γεγονότων τα οποία κρίνω ουσιώδη για την κατανόηση της Ιστορίας της διαίρεσης των μεγάλων Εκκλησιών της Ανατολής και της Δύσης. Αφήνουμε συνήθως την εξι­στόρηση της αντιδικίας στους θεολόγους – όχι αναίτια: διότι το πεδίο μάχης στο οποίο ρίχνονται αμφότεροι οι εκκλησιαστικοί ηγέτες οριοθετεί ο «χώρος» του δόγμα­τος και των θρησκευτικών συνηθειών. Αλλά οι πόλεμοι δεν ξεκινούν στο πεδίο της μάχης· και, ακριβώς όπως θα ήταν ασύνετο να αναθέσει κανείς μόνο στους στρατιώτες να γράψουν την Ιστορία του πολέμου και των αιτίων του, έτσι είναι χρήσιμο να εξεταστεί το σχίσμα από μια οπτι­κή γωνία που δεν είναι αμιγώς θεολογική. Επιδίωξη μου είναι να καταδείξω πώς το Σχίσμα δεν οφειλόταν κατά κύριο λόγο στις διαφορετικές απόψεις περί της Εκπό­ρευσης του Αγίου Πνεύματος ή του Ευχαριστιακού Άρτου, αλλά είχε τις αιτίες του στον συνδυασμό πολι­τικών γεγονότων, με τις προκαταλήψεις και την εχθρότη­τα που αυτά γέννησαν, και της αυξανόμενης απόκλισης σε θεμελιώδη ιδεολογικά ζητήματα, που έγιναν γνωστά στο ευρύ κοινό μέσα απ’ τα πολιτικά αυτά γεγονότα».

Λίγο πριν μπει στο νοσοκομείο, πήγα μια μέρα να τον δω. Ήταν μόνος του κι έκλαιγε κι έλεγε: – Λάλει, Κύριε, και ο δούλος Σου ακούει… – Γέροντα, φοβάσαι; τον ρωτάω. – Τι να φοβηθώ; Τον Θεό Τον αγαπώ, Βαγγέλη, Βαγγέλη τον Θεό Τον αγαπώ!» Ο πατήρ Ευάγγελος Παπανικολάου έζησε κοντά στον άγιο Ευμένιο από παιδί, μετά ως έφηβος, μα και αργότερα ως νέος γιατρός. Όσα άκουσε κι είδε κι εψηλάφισε τα καταθέτει σε ένα βιβλίο μεστό χάριτος. Ο πατήρ Ευάγγελος μας προσκαλεί να βρεθούμε κι εμείς για λίγο παρά τους πόδας του μεγάλου αγίου των ημερών μας, που διακόνησε -χανσενικός κι ο ίδιος- τον ανθρώπινο πόνο, καθώς και κοντά σε όσους βάδισαν μαζί με εκείνον παρόμοια μαρτυρική οδό. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) Τα έσοδα του συγγραφέα από αυτό το βιβλίο θα προσφερθούν υπέρ των έργων της Ιεράς Μητροπόλεως Καμερούν.

Μεγάλα διδάγματα, χωρίς διδακτισμό, για την πιο συχνή «αρρώστεια» μικρών και μεγάλων: τον εγωισμό, προσφέρει αυτό το βιβλίο μας. Η συγγραφέας εστιάζει στις φυσικές συνέπειες του εγωισμού και αποδεικνύει -χωρίς περιττά λόγια- το μεγάλο κακό που επιφέρει και στα έμψυχα όντα, αλλά και στην κτιστή πλάση. Δίνει και τη λύση και τον τρόπο απαλλαγής από το μεγάλο αυτό κακό, που είναι η αγάπη.

Ο άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης όπως τον έζησα

«…Όταν αναπολώ τα περασμένα, σκέφτομαι καμιά φορά ότι, όπως εγώ έζησα τον Άγιο Ιάκωβο, έτσι και σήμερα υπάρχουν και ζουν ανάμεσά μας άλλοι άνθρωποι, είτε μοναχοί, είτε ιερείς ή απλοί λαϊκοί, που φαίνονται σαν κοινοί άνθρωποι, αλλά είναι Άγιοι. Όταν μάλιστα βλέπεις κάποιους ανθρώπους να ζουν ιδιαίτερα προσεκτική ζωή και να είναι ταπεινοί. Πιστεύω πως η ταπείνωση είναι το κατ’ εξοχήν γνώρισμα των Αγίων. Κι είναι αυτή ακριβώς η ταπείνωση που τους κάνει να κόβουν το θέλημά τους και να γεμίζουν αγάπη για τον διπλανό τους. Όποιος δεν είναι ταπεινός, δεν μπορεί να αγαπήσει…».

Η μορφή ενός σύγχρονου αγίου, του Αγίου Ιακώβου (Τσαλίκη) του εν Ευβοία,

μέσα από την περιγραφή του Μητροπολίτου Σισανίου και Σιατίστης κ. Παύλου (Ιωάννου).

Στην εποχή μας όπου βάλλεται με μένος τόσο η ιδιότητα του πατέρα όσο και η μορφή του ορθοδόξου ιερέα, η έκδοση αυτή καταθέτει τις εμπειρίες και τις πράξεις εγγάμων ιερέων της εποχής μας που διακρίθηκαν και ως πατέρες και ως ποιμένες. Τα κείμενα συλλέχθηκαν μετά από έρευνα δύο ετών και η ξεχωριστή αυτή έκδοση συγκεντρώνει πολύτιμες μαρτυρίες σύγχρονων συγγραφέων, επιστημόνων αλλά και ιερέων, παιδιών και εγγονών εγγάμων ιερέων της εποχής μας. Ταπεινά καταθέτουν τις αναμνήσεις τους από τη ζωή τους κοντά σε αγωνιστές λευίτες, ζωντανεύοντας στιγμές και αναμνήσεις από τα χωριουδάκια τα σκαρφαλωμένα στα βουνά της Ηπείρου ως τα αγιασμένα χώματα της Κρήτης και από την Ιωνία και την Πόλη ως την Αθήνα και την Πελοπόννησο, αλλά και τα γεμάτα από παπαδιαμαντική ατμόσφαιρα ξωκκλήσια της Ύδρας. Την έκδοση προλογίζει η πρεσβυτέρα Ελένη Λεφάκη Στάτη από τον Αρχάγγελο της Ρόδου, ενώ στην εισαγωγή παρατίθεται ένα κείμενο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη για τον πατέρα του π. Αδαμάντιο. Τα υπόλοιπα κείμενα υπογράφουν: Γεώργιος Αντωνάκης για τον παπα Αντρέα Αντωνάκη, Νικόλαος Σταματάκης για τον παπα Γιώργη Σταματάκη, π. Διονύσιος Ταμπάκης, για τους Χριστομαραθωνοδρόμους ιερείς των ηπειρώτικων βουνών, Πορφύρης Νταλιάνης για τον π. Στέφανο Νταλιάνη βοηθό του αγίου Ευμενίου, Σταυρούλα Σεϊτανίδου Σταμάτη για τον π. Κωνσταντίνο Στρατηγόπουλο, Νίκη Γαλάνη για τον πατέρα της, Μαρία Κοτοπούλη για τον παππού της π. Ανδρέα, Σταύρος, Βασίλης, Νεκτάριος, Παρασκευή και Παύλος Πουλογιαννόπουλος για τον π. Γεώργιο Πουλογιαννόπουλο, Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου για τον πατέρα του, Γεώργιος Παπαθανασόπουλος για τον παππού του π. Γεώργιο Ψαλτόπουλο, Αρχιμ. Δοσίθεος, ηγούμενος Τατάρνης για τους εγγάμους ιερείς της Πόλης, Δημήτριος Γ. Μεταλληνός για τον π. Γεώργιο Μεταλληνό, Αρχιμανδίτης Μεθόδιος Κρητικός για τον παπα Γιώργη Κρητικό, π. Βασίλειος Χριστοδούλου για τον παπα Γιώργη Σκόνδρα, π. Βίργκιλ Γκεοργκίου για τον π. Κωνσταντίν Γκεοργκίου, Ελπίδα Πατεράκη – κείμενο “Παπαδοπαίδια με φτερά”.

Αυτά τα «25 μαθήματα για την ελληνική ιστορία» δεν συνιστούν μια γραμμική ιστορική αφήγηση. Επιμένουν αφ’ ενός στην απαραίτητη ιστορική περιοδολόγηση –τις τρεις ιστορικές φάσεις της ιστορίας του ελληνικού έθνους και τη διάκριση των περιόδων της ιστορίας του νεώτερου ελληνισμού από το 1204 μέχρι σήμερα– ενώ εγκύπτουν λεπτομερέστερα στα γεγονότα της σύγχρονης ιστορίας, από την Επανάσταση του 1821 μέχρι σήμερα. Τα πρόσφατα ιστορικά γεγονότα, άλλωστε, συνιστούν εν πολλοίς την εξέλιξη παλαιότερων τάσεων και τον καμβά πάνω στον οποίο εγγράφεται η ίδια η παρούσα πολιτική, κοινωνική και πολιτισμική πραγματικότητα.

Αναζητώντας, λοιπόν, λύση στα υπαρξιακά αδιέξοδα που βιώνουμε, κατέληξα στο συμπέρασμα πως αυτή δεν μπορεί να ανευρεθεί αν δεν επιχειρηθεί ένας έστω διαγραμματικός απολογισμός της ιστορικής πορείας του ελληνισμού, καθώς η ιδιοπροσωπία του ελληνικού έθνους είναι ιστορικής υφής, δηλαδή μπορεί να αντικρίσει το ίδιο του το μέλλον μόνον εφ’ όσον έχει μια βαθιά συνείδηση και γνώση της ιστορικής του διαδρομής και της συνέχειας του. Και παρότι κάτι τέτοιο ισχύει για όλα τα έθνη, για τους νεώτερους Έλληνες αποκτά αποφασιστική σημασία, δεδομένης της υπαρξιακής κρίσης που βιώνουμε μετά το 1922: το άλλοτε υπαρκτό πολιτισμικό, γεωγραφικό και πληθυσμιακό εύρος έχει αντικατασταθεί, κατ’ εξοχήν, από το ιστορικό βάθος.

Ωστόσο η πρόσκτηση μιας ιστορικής συνείδησης δεν είναι κάτι απλό ή εύκολο. Διότι αυτό το «μαρμάρινο κεφάλι» μιας μακραίωνης ιστορίας κινδυνεύει, «να εξαντλήσει τους αγκώνες μας». Κινδυνεύει να μας οδηγήσει στην απραξία κατέναντι στο μέγεθος μιας ιστορίας που φαντάζει δυσβάστακτη για τις μικρές, στενές μας πλάτες. Γι’ αυτό και πολλοί χάνονται μέσα στα τενάγη του Μαραθώνα ή στα πεδία των Γαυγαμήλων και του Ματζικέρτ, αδυνατώντας να πραγματοποιήσουν την απαραίτητη ιστορική διάκριση που χαρακτηρίζει μια εδραία και ισορροπημένη συνείδηση.

«Άραγε πώς σμιλεύτηκε ένας χαρακτήρας τόσο ιδιαίτερος, που να συνδυάζει πίστη ακλόνητη και αδιατάρακτη προς τον Χριστό και την Παναγία, αλλά και αγάπη μεγάλη προς τους ανθρώπους; Τι τον έσπρωχνε να τον νοιάζει πρώτα και κύρια ο Ουρανός;»

Ο μακαριστός Γέροντας Αμβρόσιος της Ιεράς Μονής Δαδίου, ως την ύστατη πνοή θεράπων της Παναγίας Γαυριώτισσας, κατά Χριστόν φίλος εγκάρδιος με τον όσιο Πορφύριο Καυσοκαλυβίτη και τον μακαριστό επίσκοπο Σισανίου και Σιατίστης Αντώνιο (Κόμπο), εν ζωή και μετά θάνατον νουθετεί και οδηγεί τις ψυχές μας σε μονοπάτια φωτεινά.

-Ο Κύριος είναι ζωντανός και είναι εδώ, παιδιά. Παρών! Δεν κάθεται στον θρόνο Του, εκεί, και να λέμε «Που θα Τον βρούμε;» Άμα ανοίξεις τα μάτια, θα Τον δεις. Άνοιξε τα μάτια, γιατί έχουμε παραπέτια μπροστά και δεν βλέπουμε..

(Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

«Μέσα από τις περιπέτειες των ηρώων, με πρωταγωνιστή έναν ξύλινο σταυρό, αργά-αργά ξεδιπλώνεται ένα άγνωστο σχεδόν κομμάτι της Ιστορίας. Η τρισχιλιόχρονη διαδρομή της Βορείου Ηπείρου, που λιμνάζει μπερδεμένη στα γρανάζια των διπλωματικών σκοπιμοτήτων και της πολιτικής, παραμένοντας ατελείωτη. Ίσως γι’ αυτό και η διήγηση αυτού του βιβλίου μοιάζει να μην έχει τέλος, αφήνοντας στον αναγνώστη ένα ζωντανό δίλημμα και μαζί, την ευθύνη της προσωπικής του επιλογής. Αν οι ήρωες θα δικαιωθούν ή θα παραμείνουν θλιβερά ξεχασμένοι. Ο καθένας ας αποφασίσει για το τέλος που θα ‘θελε να δώσει, όχι τόσο στο βιβλίο, όσο στην ίδια την Ιστορία…».

Οι εκδόσεις Άθως με ιδιαίτερη χαρά παρουσιάζουν το νέο βιβλίο του κυρίου Κώστα Παναγόπουλου με τίτλο Το Μεγάλο Μυαλό, πατήρ Ανανίας Κουστένης.
Ένα χειμαρώδες βιβλίο για έναν χειμαρώδη και πολυαγαπημένο, σύγχρονο πνευματικό πατέρα.
Έναν πατέρα που επισταμένα μελετούσε, εμπνευσμένα μιλούσε, αφοσιωμένα διακονούσε τους ανθρώπους και τον Χριστό.
«Αυτοπροαίρετα έγκλειστος των Εξαρχείων, είχε βρει το μονοπάτι της μελέτης και της θυσιαστικής αγιότητας», περιγράφει εύστοχα ο συγγραφέας Κώστας Παναγόπουλος.
Και προσθέτει: «Καταλάβαινες αγιότητα κι έκανες καλά. Όσα εκείνος τα έκρυβε, τα ξεχείλιζε πάνω του ο Θεός».